Lekcja anatomii doktora Tulpa

Tulp to jeden z bardziej znanych doktorów, przynajmniej dla koneserów niderlandzkiego malarstwa. Ten sławny już za życia wyborny lekarz został uwieczniony przez Rembrandta na obrazie o tytule Lekcja anatomii doktora Tulpa.

lekcja anatomii doktora Tulpa

To jedno z popularniejszych dzieł owego mistrza, który tak biegle posługiwał się pędzlem. Dowiedzmy się, jaki był jego kontekst historyczny i społeczny.

Theatrum anatomicum

Na obrazie w jego centralnej części znajduje się nieboszczyk, jego zielonkawe, “martwe” zabarwienie wyraźnie kontrastuje ze zdrowymi obliczami doktora przeprowadzającego na nim sekcję oraz jego uczniów. Oblicze Tulpa dodatkowo znaczą rumieńce. Nosi on modny wówczas kapelusz, natomiast wszyscy żywi dodatkowo zadają szyku śnieżystymi kryzami (rodzaj fałdowanego kołnierza). Zagłębiając się w historię dzieła, dowiadujemy się, że denat był rzezimieszkiem specjalizującym się w kradzieżach, którego złapano na gorącym uczynku. Publiczna sekcja zwłok była więc jak gdyby dodatkową formą kary. Znaczące jest również to, że złodziej na obrazie ma rozcięte przedramię oraz dłoń. Doktor wyjaśnia adeptom anatomii mechanizm zginania palców, wspomagając się przy tym własnymi palcami. 

Na twarzach uczniów malują się intensywne emocje, od zafascynowanie, przez zdumienie aż po lekki przestrach. Natomiast doktor jest spokojny, gdyż zna się na rzeczy i nie jest to jego pierwsza w karierze publiczna sekcja zwłok. Twarze postaci rozjaśnione są światłem. Można więc odnieść wrażenie, że zostają oświeceni naukami mistrza.

Scena jest wyraźnie steatralizowana. I nie powinno to dziwić, wiedząc, że wówczas w Niderlandach, zwłaszcza północnych rejonach, popularne były widowiska nazywane theatrum anatomicum (pierwsze odbyło się w 1550 roku w klasztorze św. Urszuli w Amsterdamie). Za pewną opłatą każdy mógł pojawić się na sali z amfiteatralną widownią, by zobaczyć jak przebiega pośmiertne badanie zwłok. Doktor zaś wyjaśniał, na czym polega jego praca oraz, jak funkcjonuje ludzkie ciało. Oczywiście należało zachować powagę i powstrzymać się przed zadawaniem umiarkowanie mądrych pytań, więc nielicujących z powagą miejsca (majestat śmierci) i wydarzenia.

© Busy Mustang 2014 | Regulamin | Wykonanie: Getso.pl